Şirket kuruluşunda mevsimsellik: hangi ay yoğun

2026'nın ilk dokuz ayında İstanbul'da aylık şirket kuruluşu 2.956 ile 6.245 arasında değişti. En yoğun ay olan nisan, en durgun ay olan mayısın iki katından fazla kuruluş gördü.

Ay	Kurulan şirket
Ocak	4.481
Şubat	5.450
Mart	4.411
Nisan	6.245
Mayıs	2.956
Haziran	3.979
Temmuz	5.725
Ağustos	3.934
Eylül	4.283

Bu kadar geniş bir dalgalanma ilk bakışta ekonomik belirsizlik gibi görünüyor. Veriye yakından bakınca daha sıradan bir açıklama çıkıyor.

Asıl sebep: hafta sayısı

Ticaret sicili kuruluş duyuruları haftalık yayımlanıyor. Bir aya beş duyuru haftası düştüğünde o ayın toplamı doğal olarak yükseliyor, dört hafta düştüğünde alçalıyor.

Haftalık ortalamaya bakıldığında tablo tamamen değişiyor: 2026 boyunca haftada yaklaşık 1.070 şirket kuruldu ve bu sayı yıl boyunca dikkate değer bir istikrar gösterdi. Eylül ayının dört haftası 984, 1.215, 1.047 ve 1.037 ile bu ortalamanın etrafında kaldı.

Yani aylık grafikteki sert iniş çıkışlar büyük ölçüde takvimin yarattığı bir görsel yanılsama.

İkinci sebep: resmî tatiller

Bayram haftalarında noter ve oda işlemleri duruyor. O haftanın duyurusu ya hiç yayımlanmıyor ya da çok ince geliyor. Bir bayram bir aya denk geldiğinde o ay tek başına birkaç yüz kuruluş kaybedebiliyor.

Mayısın en düşük ay olması ve haziranın da ortalamanın altında kalması bu etkiyle uyumlu.

Üçüncü sebep: erteleme ve telafi

Tatil veya durgunluk sonrası haftalarda birikmiş işlemler tamamlanıyor ve o hafta ortalamanın üzerine çıkıyor. Eylülde 3-9 Eylül haftasının 1.215 ile ayın zirvesi olması bu telafi etkisinin tipik bir örneği.

Bu, kuruluş verisinin kısa vadede "hatırlayan" bir seri olduğu anlamına geliyor: düşük bir haftayı genellikle yüksek bir hafta izliyor.

Planlama açısından ne yapmalı

Kuruluş verisine dayalı bir satış planı yapıyorsanız üç pratik kural işe yarıyor.

Haftalık hedef koyun, aylık değil. Aylık hedef, takvimin yarattığı dalgalanma yüzünden bazı aylarda otomatik olarak tutmaz, bazılarında otomatik olarak tutar. Haftalık ortalama daha dürüst bir ölçü.

Tek haftayı trend sanmayın. Bir haftanın düşük gelmesi eğilim değişikliği değil; büyük ihtimalle tatil veya duyuru gecikmesi.

Tatil takvimini baştan planlayın. Bayram haftalarında yeni kayıt gelmeyeceğini bilerek ekip kapasitesini o haftalarda birikmiş listeye ayırmak, boş beklemekten iyi.

Yıllar arası karşılaştırma dikkat ister

Yıl bazında toplamlara bakıldığında da benzer bir tuzak var. Bir yıl 52, bir başka yıl 53 duyuru haftası içerebiliyor. Ayrıca veri setine sonradan eklenen geçmiş haftalar, eski yılların toplamını zaman içinde değiştirebiliyor.

Bu nedenle yıllar arası karşılaştırmayı toplam sayı üzerinden değil, haftalık ortalama üzerinden yapmak gerekiyor.

Yöntem ve sınırlar

Aylık gruplama, hafta etiketindeki ay adına göre yapılmıştır. İki ayı birden kapsayan haftalar (örneğin "27 Ağustos - 3 Eylül") etikette geçen ay adlarına göre sınıflandığı için, ay sınırındaki kuruluşlarda küçük bir belirsizlik payı vardır.

Ayrıca eylül ayı verisi 23 Eylül'e kadar olan dört haftayı kapsar; ayın son haftası bu rapora dahil değildir. Bu nedenle eylül rakamı nihai değildir.

Veri yalnızca kuruluşları sayar; kapanışları içermez.

Özet

İstanbul'da şirket kuruluşunda görünen mevsimsellik, büyük ölçüde takvimin eseri. Aylık toplamlar hafta sayısı ve tatillere göre sert biçimde oynuyor, ama haftalık ortalama yıl boyunca bin civarında sabit kalıyor. Planlama yaparken bakılması gereken sayı aylık toplam değil, haftalık ortalama.

Haftalık istikrar neden önemli

Aylık grafiğin gürültülü, haftalık ortalamanın istikrarlı olması tek başına ilginç bir bulgu.

Bu, şirket kuruluşunun kısa vadeli ekonomik dalgalanmalara sanıldığı kadar duyarlı olmadığını gösteriyor. İnsanların şirket kurma kararı aylar önce veriliyor; tescil işlemi ise o kararın son adımı. Dolayısıyla haftalık rakam, güncel ekonomik havayı değil birkaç ay önceki niyeti yansıtıyor.

Satış planlaması açısından bu iyi haber: kuruluş hacmi öngörülebilir. Haftada bin civarında yeni kayıt geleceğini varsayarak ekip kapasitesi planlanabilir ve bu varsayım yıl boyunca tutuyor.

Sektör kompozisyonu da sabit

Aylık toplamlar oynarken, kuruluşların bileşimi değişmiyor. Gıda, inşaat ve bilişim ilk üç sırayı yıl boyunca korudu; ilçe sıralamasında da belirgin bir kayma olmadı.

Bu, sektör ve ilçe bazlı bir satış planının ay ay revize edilmesine gerek olmadığı anlamına geliyor. Çeyreklik gözden geçirme yeterli.

İstisna, sektöre özgü mevsimsellikler. Örneğin turizm ve etkinlik tarafında ilkbahar öncesi, eğitim tarafında ağustos-eylül dönemi yoğunlaşıyor. Bu tür sektörel ritimler genel tablonun içinde kayboluyor ama o sektöre satan firma için belirleyici.

Tatil haftalarını planlamak

Bayram ve resmî tatil haftalarında yeni kayıt gelmiyor. Bunu baştan bilmek, ekip kapasitesini boşa harcamamayı sağlıyor.

Pratikte işe yarayan üç yaklaşım var:

• Tatil öncesi hızlanma. Tatil haftasında kayıt gelmeyeceğini bilerek, önceki hafta temas hacmini artırmak.
• Birikmiş listeye dönüş. Durgun haftalarda önceki haftaların işlenmemiş kayıtlarına dönmek.
• İçerik ve altyapı işi. Tatil haftalarını mesaj şablonu iyileştirme, liste temizliği ve CRM düzenlemesi için kullanmak.

Bu üçü, yılda yaklaşık dört-beş haftalık ölü zamanı üretken hale getiriyor.

Yıl sonu etkisi

Aralık ve ocak aylarında kuruluş davranışı değişiyor. Bazı kurucular vergi ve muhasebe dönemi nedeniyle kuruluşu ocak ayına erteliyor; bazıları ise yıl bitmeden tamamlamak istiyor.

Elimizdeki dokuz aylık veri bu etkiyi tam olarak göstermiyor, ancak ocak ayının 4.481 ile ortalamanın üzerinde olması erteleme eğilimiyle uyumlu.

Yıl sonu ve yıl başı dönemine ait çıkarım yapmak için tam yıl verisi gerekiyor; şimdilik bu bir gözlem, kanıtlanmış bir örüntü değil.

Özetin özeti

Bu yazının tek cümlelik çıkarımı şu: aylık grafiğe bakmayın, haftalık ortalamaya bakın.

Aylık toplamlar hafta sayısı ve tatiller yüzünden iki katına varan farklar gösterebiliyor ve bu farkların ekonomik bir karşılığı yok. Haftalık ortalama ise 2026 boyunca bin civarında sabit kaldı.

Planlamayı bu sabit sayı üzerine kurmak, dalgalanmaya tepki vermekten hem daha kolay hem daha doğru.